ഇരുമ്പുയുഗ സ്കോട്ട്ലന്ഡിലെ ജനങ്ങള് മരണപ്പെട്ടവരോട് കാണിച്ചിരുന്ന ആദരവും ആചാരങ്ങളും എത്രത്തോളം വിചിത്രവും സങ്കീര്ണ്ണവുമായിരുന്നു എന്നതിലേക്കാണ് പുതിയൊരു പുരാവസ്തു പഠനം വെളിച്ചം വീശുന്നത്. സ്കോട്ട്ലന്ഡിലെ ലോച്ച് ബോറാലിയില് നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ രണ്ട് പുരാതന അസ്ഥികൂടങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് നടത്തിയ പഠനത്തിലാണ്, 2,000 വര്ഷങ്ങള്ക്ക് മുന്പ് നിലനിന്നിരുന്ന ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന ശവസംസ്കാര രീതികളെക്കുറിച്ച് തെളിവുകള് ലഭിച്ചത്. മരണശേഷം മൃതദേഹങ്ങളില് വരുത്തുന്ന മാറ്റങ്ങള് അവിടുത്തെ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നുവെന്ന് ഗവേഷകര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
പഠനവിധേയമാക്കിയ അസ്ഥികൂടങ്ങളില് ഒന്ന് മുപ്പത് വയസ്സിനു മുകളില് പ്രായമുള്ള ഒരു സ്ത്രീയുടേതാണ്. ഇവരുടെ തലയോട്ടിക്കുള്ളില് കണ്ടെത്തിയ ആഴത്തിലുള്ള മുറിവുകളും, തലയോട്ടിയുടെ അടിഭാഗത്തുണ്ടായ വിള്ളലുകളും പരിശോധിച്ചപ്പോള്, മരണത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ഇവരുടെ തലച്ചോറ് വളരെ കൃത്യതയോടെ പുറത്തെടുത്തിരുന്നുവെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞര് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഒരു മൂര്ച്ചയുള്ള ആയുധം ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇതിനുള്ള നടപടികള് സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളതെന്ന് തെളിവുകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ സ്ത്രീയുടെ അസ്ഥികളില് വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങള് കേവലം അനാദരവായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് ഇതിലെ മറ്റൊരു കൗതുകം. അവരുടെ കൈകാലുകളിലെ അസ്ഥികള് മൂര്ച്ചയുള്ള ഉപകരണങ്ങള് നിര്മ്മിക്കുന്നതിനായി ചെത്തിയെടുത്തിരുന്നു. എന്നാല്, ഇത്രയും കൃത്യമായി ശരീരഭാഗങ്ങള് വേര്പെടുത്തിയ ശേഷവും, അവയെല്ലാം വീണ്ടും പഴയതുപോലെത്തന്നെ അടുക്കി വെച്ച് വളരെ ആദരവോടെയാണ് മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. അവര്ക്ക് സമൂഹത്തില് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നിരിക്കാമെന്നാണ് ഗവേഷകരുടെ അനുമാനം.
ബ്രിട്ടീഷ് ഇരുമ്പുയുഗത്തിലെ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണകളെ ഈ കണ്ടെത്തല് തിരുത്തിക്കുറിക്കുന്നു. മരിച്ചവരുടെ ശരീരഭാഗങ്ങള് തരംതിരിക്കുകയും, ചില അസ്ഥികള് ഉപകരണങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നത് അക്കാലത്തെ ഒരു സാധാരണ രീതിയായിരുന്നുവെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മരിച്ചവര്ക്കും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവര്ക്കും ഇടയില് ഒരു തരം സജീവ ബന്ധം അന്ന് നിലനിന്നിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണിതെന്ന് ഗവേഷകര് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
കണ്ടെത്തിയ രണ്ടാമത്തെ അസ്ഥികൂടം ഏകദേശം 15 വയസ്സുള്ള ഒരു കൗമാരക്കാരന്റേതാണ്. ഇയാളുടെ ശരീരത്തില് ഇത്തരത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങള് വരുത്തിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഡി.എന്.എ പരിശോധനയില് ഈ സ്ത്രീയും യുവാവും തമ്മില് രക്തബന്ധമുണ്ടെന്നും, ഇവര് രണ്ടാമത്തെ കസിന്സായിരുന്നെന്നും കണ്ടെത്തി. വിദൂരപ്രദേശങ്ങളില് നിന്ന് ഇവര് എങ്ങനെയാണ് ഇവിടെയെത്തിയതെന്ന ചോദ്യത്തിന്, കടല്മാര്ഗ്ഗമുള്ള യാത്രകളിലൂടെ ഈ സമൂഹങ്ങള് തമ്മില് സജീവമായ സമ്പര്ക്കം പുലര്ത്തിയിരുന്നു എന്ന ഉത്തരമാണ് ഗവേഷകര് നല്കുന്നത്.
ഈ കണ്ടെത്തലുകള്ക്ക് നേതൃത്വം നല്കിയ യോര്ക്ക് സര്വകലാശാലയിലെ ഡോ. ലോറ കാസ്റ്റെല്സ് നവാരോ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇത്തരം ആചാരങ്ങള് വളരെ അപൂര്വ്വവും എന്നാല് അവിടുത്തെ സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗവുമാണ്. മരിച്ചവരെ വെറുതെ ഉപേക്ഷിക്കാതെ, അവരെയും തങ്ങളുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി അവര് കൊണ്ടുനടന്നു എന്നത് ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ജനതയുടെ ചിന്താഗതിയെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.
ഇരുമ്പുയുഗ കാലഘട്ടത്തിലെ ആളുകള്ക്ക് ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ സഞ്ചാര സ്വാതന്ത്ര്യം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും ഈ പഠനം തെളിയിക്കുന്നു. അവര് താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലങ്ങളില് നിന്ന് ഏകദേശം 80 കിലോമീറ്റര് അകലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലായിരുന്നു ഈ സംസ്കാരങ്ങള് നടന്നത്. ഇത്തരം ചെറിയ സംഘങ്ങളായിട്ടുള്ള യാത്രകള് സാംസ്കാരിക കൈമാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയിരുന്നു.
പൂര്വ്വികരെ ഓര്മ്മിക്കുന്നതിനും, അവര്ക്ക് മരണശേഷവും ഒരു സ്ഥാനം നല്കുന്നതിനും വേണ്ടി അവര് ചെയ്ത കാര്യങ്ങള് വിചിത്രമായി തോന്നാമെങ്കിലും, അതില് അങ്ങേയറ്റത്തെ ശ്രദ്ധയും കരുതലും പ്രകടമാണ്. ആധുനിക മനുഷ്യന് സങ്കല്പ്പിക്കാന് കഴിയാത്ത പല നിഗൂഢതകളും ഈ മണ്ണില് ഇന്നും ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടെന്ന് ഈ പഠനം വീണ്ടും ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നു.